خط مشی ها در کتابخانه مجتمع

خط‌مشی و فرآیندهای لازم جهت دسترسی به خدمات

کتابخانه مرکز آموزشی، درمانی و پژوهشی کودکان متعهد است با رعایت اصول عدالت، پاسخگویی، کیفیت، محرمانگی اطلاعات و مشتری‌مداری، دسترسی آسان، سریع و برابر تمامی اعضای هیئت علمی، پزشکان، دستیاران، پژوهشگران، دانشجویان، کارکنان و سایر کاربران مجاز را به منابع اطلاعاتی و خدمات کتابخانه فراهم نماید.

خدمات کتابخانه با بهره‌گیری از منابع چاپی و الکترونیکی، سامانه‌های نوین اطلاع‌رسانی و کارکنان متخصص، مطابق ضوابط دانشگاه و قوانین مالکیت فکری ارائه شده و به‌صورت مستمر از طریق دریافت بازخورد کاربران، پایش شاخص‌های عملکرد و اجرای اقدامات اصلاحی بهبود می‌یابد.

فرآیندهای دسترسی به خدمات کتابخانه

۱. عضویت و احراز هویت کاربران

ثبت‌نام کاربران بر اساس مقررات دانشگاه ومرکز بیمارستانی.
احراز هویت از طریق کارت شناسایی یا سامانه‌های دانشگاهی.
ایجاد دسترسی به خدمات حضوری و الکترونیکی کتابخانه.

۲. دسترسی به منابع اطلاعاتی

ارائه دسترسی به کتاب‌های چاپی، کتاب‌های الکترونیکی، مجلات علمی و پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر.
امکان جستجو از طریق نرم‌افزار کتابخانه و سامانه‌های اطلاع‌رسانی.
راهنمایی کاربران در انتخاب و استفاده از منابع مناسب.

۳. خدمات امانت و بازگشت منابع

امانت منابع مطابق آیین‌نامه کتابخانه.
امکان تمدید یا رزرو منابع در صورت نبود متقاضی دیگر.
بازگشت منابع در زمان مقرر و پیگیری منابع معوق طبق مقررات.

۴. خدمات مرجع و اطلاع‌رسانی

پاسخگویی به پرسش‌های علمی و اطلاعاتی کاربران.
انجام جستجوی تخصصی در پایگاه‌های اطلاعاتی علوم پزشکی.
ارائه خدمات مشاوره در زمینه بازیابی اطلاعات و انتخاب منابع معتبر.

۵. خدمات آموزش کاربران

برگزاری کارگاه‌های آموزش سواد اطلاعاتی.
آموزش استفاده از پایگاه‌های اطلاعاتی، کتابخانه دیجیتال و نرم‌افزارهای مدیریت منابع.
ارائه آموزش‌های حضوری و مجازی متناسب با نیاز کاربران.

۶. خدمات پشتیبانی از پژوهش

همکاری در جستجوی منابع برای طرح‌های پژوهشی، پایان‌نامه‌ها و مرورهای نظام‌مند.
آموزش استناددهی علمی و مدیریت منابع.
حمایت از پژوهش‌های مبتنی بر شواهد و فعالیت‌های علمی مجتمع.

۷. دسترسی به خدمات الکترونیکی

ارائه خدمات از طریق وب‌سایت یا سامانه کتابخانه.
دسترسی به پایگاه‌های اطلاعاتی و منابع دیجیتال بر اساس سطح مجوز کاربران.
ارائه خدمات غیرحضوری در چارچوب قوانین دانشگاه.

۸. رسیدگی به درخواست‌ها، پیشنهادها و شکایات

دریافت درخواست‌ها و نظرات کاربران از طریق سامانه، فرم یا مراجعه حضوری.
بررسی و پاسخگویی در کوتاه‌ترین زمان ممکن.
ثبت، تحلیل و استفاده از نتایج در برنامه‌های بهبود کیفیت.

۹. پایش و ارزیابی خدمات

اندازه‌گیری شاخص‌هایی مانند میزان مراجعه، امانت منابع، استفاده از پایگاه‌های اطلاعاتی، رضایت کاربران و زمان پاسخگویی.
تهیه گزارش‌های دوره‌ای و اجرای اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه برای ارتقای کیفیت خدمات.

تعهدات کتابخانه در ارائه خدمات

کتابخانه مرکز آموزشی، درمانی و پژوهشی کودکان متعهد است:

خدمات را بدون تبعیض و با رعایت عدالت در دسترسی ارائه نماید.
اطلاعات شخصی و سوابق کاربران را محرمانه نگه دارد.
منابع علمی معتبر، به‌روز و متناسب با نیازهای کاربران را فراهم سازد.
خدمات را با سرعت، دقت، احترام و مسئولیت‌پذیری ارائه دهد.
بهبود مستمر کیفیت خدمات را از طریق ارزیابی عملکرد و دریافت بازخورد کاربران دنبال کند.
کلیه خدمات را مطابق قوانین دانشگاه، مقررات کتابخانه و اصول اخلاق حرفه‌ای ارائه نماید.

خط‌مشی مستند و مکتوب مجموعه‌سازی

۱. هدف

این خط‌مشی با هدف ایجاد مجموعه‌ای علمی، روزآمد، متوازن و متناسب با نیازهای آموزشی، پژوهشی، درمانی و مدیریتی بیمارستان کودکان تدوین شده است تا دسترسی کاربران به منابع اطلاعاتی معتبر و مبتنی بر شواهد را تسهیل نماید.

۲. دامنه کاربرد

این خط‌مشی کلیه فعالیت‌های مرتبط با انتخاب، تأمین، سازماندهی، نگهداری، روزآمدسازی، ارزشیابی و وجین منابع اطلاعاتی کتابخانه را دربر می‌گیرد و برای تمامی کارکنان کتابخانه، کمیته کتابخانه و واحدهای مرتبط لازم‌الاجرا است.

۳. اصول مجموعه‌سازی

مجموعه کتابخانه باید متناسب با مأموریت، چشم‌انداز و اهداف راهبردی مرکز بیمارستانی توسعه یابد.
منابع بر اساس نیازهای آموزشی، پژوهشی، درمانی و مدیریتی کاربران انتخاب شوند.
در انتخاب منابع، کیفیت علمی، اعتبار ناشر، روزآمد بودن محتوا و میزان استفاده مورد توجه قرار گیرد.
توسعه مجموعه باید میان منابع چاپی و الکترونیکی تعادل برقرار کند و با توجه به پیشرفت فناوری، اولویت با منابع دیجیتال و برخط باشد.
رعایت قوانین مالکیت فکری، حقوق نشر و قراردادهای اشتراک منابع الکترونیکی الزامی است.
فرآیند مجموعه‌سازی باید شفاف، مستند و مبتنی بر نیازسنجی و ارزیابی مستمر باشد.

۴. سیاست‌های انتخاب منابع

انتخاب منابع بر اساس معیارهای زیر انجام می‌شود:

هم‌راستایی با برنامه‌های آموزشی، پژوهشی و درمانی بیمارستان کودکان.
انطباق با نیازهای اعضای هیئت علمی، پزشکان، دستیاران، دانشجویان، پژوهشگران و کارکنان.
اعتبار علمی نویسنده، ناشر یا تولیدکننده محتوا.
به‌روز بودن اطلاعات، به‌ویژه در حوزه علوم پزشکی.
کیفیت علمی و میزان استنادپذیری منابع.
تناسب هزینه با میزان استفاده و اثربخشی.
پیشنهادهای مستند کاربران و گروه‌های آموزشی.

۵. روش‌های تأمین منابع

منابع کتابخانه از طریق روش‌های زیر تأمین می‌شوند:

خرید منابع چاپی و الکترونیکی.
اشتراک پایگاه‌های اطلاعاتی، مجلات و کتاب‌های الکترونیکی.
دریافت منابع اهدایی پس از ارزیابی علمی و نیازسنجی.
تبادل منابع با سایر کتابخانه‌ها و مراکز علمی.
دسترسی به منابع از طریق خدمات امانت بین‌کتابخانه‌ای.

۶. روزآمدسازی و ارزشیابی مجموعه

مجموعه کتابخانه حداقل سالی یک‌بار از نظر میزان استفاده، کیفیت علمی و انطباق با نیازهای کاربران ارزیابی می‌شود.
نتایج نیازسنجی، آمار استفاده از منابع و پیشنهادهای کاربران در تصمیم‌گیری برای توسعه مجموعه لحاظ خواهد شد.
منابع جدید بر اساس اولویت‌های آموزشی، پژوهشی و درمانی به مجموعه افزوده می‌شوند.

۷. وجین منابع

وجین منابع با هدف حفظ کیفیت، کارآمدی و به‌روز بودن مجموعه و بر اساس معیارهای زیر انجام می‌شود:

فرسودگی فیزیکی غیرقابل تعمیر.
قدیمی بودن اطلاعات و جایگزینی با ویرایش‌های جدید.
عدم استفاده طی سال‌های متوالی.
تکراری بودن بیش از نیاز.
مغایرت با نیازهای جاری آموزشی و پژوهشی.
وجود خطاهای علمی یا اطلاعات غیرمعتبر.

وجین منابع پس از بررسی کارشناسی و تأیید مسئول کتابخانه انجام شده و سوابق آن ثبت و نگهداری می‌شود.

۸. مسئولیت‌ها

مسئول کتابخانه

نظارت بر اجرای خط‌مشی مجموعه‌سازی.
برنامه‌ریزی خرید و توسعه مجموعه.
ارائه گزارش‌های دوره‌ای به مدیریت مجتمع.

کتابداران

نیازسنجی کاربران.
بررسی و پیشنهاد منابع جدید.
ثبت، سازماندهی و نگهداری منابع.

کمیته کتابخانه

بررسی و تأیید سیاست‌های مجموعه‌سازی.
تعیین اولویت‌های خرید و اشتراک منابع.
ارزیابی دوره‌ای وضعیت مجموعه.

۹. بازنگری خط‌مشی

این خط‌مشی حداقل هر سه سال یک‌بار یا در صورت تغییر نیازهای آموزشی، پژوهشی، درمانی، فناوری‌های اطلاعاتی یا مقررات دانشگاه، توسط مسئول کتابخانه و کمیته کتابخانه بازنگری و در صورت نیاز اصلاح خواهد شد.

۱۰. تعهد کتابخانه

کتابخانه مرکز آموزشی، درمانی و پژوهشی کودکان متعهد است مجموعه‌ای پویا، علمی، روزآمد و متناسب با نیازهای کاربران فراهم آورد، از منابع اطلاعاتی به‌صورت بهینه نگهداری کند و با رعایت اصول حرفه‌ای، زمینه دسترسی عادلانه و مؤثر به دانش و اطلاعات را برای تمامی کاربران مجاز فراهم سازد.

خط‌مشی وجین منابع اطلاعاتی

1. مقدمه

به منظور حفظ پویایی، کارآمدی و روزآمدی مجموعه کتابخانه، استفاده بهینه از فضای فیزیکی، ارتقای کیفیت خدمات اطلاع‌رسانی و تأمین نیازهای آموزشی، پژوهشی و درمانی اعضای هیئت علمی، پزشکان، دانشجویان، پژوهشگران و سایر کاربران، این خط‌مشی برای وجین منابع اطلاعاتی کتابخانه مرکز آموزشی، درمانی و پژوهشی کودکان تدوین شده است.

2. اهداف

اهداف اجرای فرایند وجین عبارتند از:

حفظ کیفیت، اعتبار علمی و روزآمدی مجموعه.
افزایش دسترس‌پذیری منابع ارزشمند و پرکاربرد.
حذف منابع فرسوده، آسیب‌دیده و غیرقابل استفاده.
مدیریت بهینه فضای مخازن و قفسه‌ها.
فراهم نمودن بستر مناسب برای توسعه مجموعه مطابق با نیازهای روز.
ارتقای بهره‌وری خدمات کتابخانه.

3. دامنه کاربرد

این خط‌مشی شامل تمامی منابع اطلاعاتی کتابخانه اعم از:

کتاب‌های چاپی فارسی و لاتین
منابع مرجع
نشریات چاپی
پایان‌نامه‌ها (در صورت وجود نسخه‌های تکراری)
منابع دیداری و شنیداری
سایر منابع چاپی و غیرچاپی

می‌باشد.

4. اصول کلی

وجین به معنای حذف دائمی همه منابع نیست، بلکه فرایندی علمی برای ارزیابی و مدیریت مجموعه است.
هیچ منبعی بدون بررسی کارشناسی و تصویب کمیته وجین از مجموعه خارج نخواهد شد.
منابع دارای ارزش تاریخی، فرهنگی، نسخه‌های کمیاب یا آثار تألیفی اعضای هیئت علمی، صرفاً با تصویب کمیته تخصصی قابل انتقال یا نگهداری ویژه خواهند بود.
وجین نباید موجب خدشه به جامعیت مجموعه در رشته‌های تخصصی بیمارستان شود.

5. معیارهای وجین

منابع بر اساس یک یا چند مورد از معیارهای زیر بررسی می‌شوند:

الف) روزآمدی علمی

کتاب‌های علوم پزشکی که محتوای آن‌ها منسوخ شده باشد.
وجود ویرایش‌های جدیدتر و معتبرتر.
تغییر اساسی در راهنماها و دستورالعمل‌های بالینی.

ب) میزان استفاده

عدم امانت یا مراجعه طی پنج سال گذشته.
کاهش محسوس تقاضا بر اساس آمار استفاده.

ج) وضعیت فیزیکی

آسیب شدید، پارگی، پوسیدگی یا آلودگی.
غیرقابل تعمیر بودن منبع.

د) نسخه‌های تکراری

وجود تعداد بیش از نیاز از یک عنوان.
کاهش تقاضا نسبت به تعداد نسخه‌های موجود.

هـ) اعتبار علمی

منابع دارای اطلاعات نادرست یا فاقد اعتبار علمی.
منابعی که با استانداردهای آموزشی و درمانی روز مطابقت ندارند.

و) جایگزینی دیجیتال

وجود نسخه الکترونیکی معتبر با دسترسی پایدار، در صورت عدم نیاز به نگهداری نسخه چاپی.

6. منابع غیرقابل وجین

منابع زیر تا حد امکان از فرایند وجین مستثنی هستند:

کتاب‌های مرجع با ارزش تاریخی.
آثار تألیفی اعضای هیئت علمی دانشگاه.
منابع کمیاب یا نایاب.
منابع دارای ارزش آرشیوی یا تاریخی.
اسناد و مدارک سازمانی مجتمع بیمارستانی.

7. کمیته وجین

فرایند وجین توسط کمیته‌ای متشکل از اعضای زیر انجام می‌شود:

رئیس کتابخانه (رئیس کمیته)
کتابدار مسئول مجموعه‌سازی
نماینده هیئت علمی رشته‌های علوم پزشکی
نماینده مدیریت پژوهشی یا آموزشی (حسب مورد)
کارشناس اطلاع‌رسانی پزشکی (در صورت نیاز)

8. مراحل اجرای وجین

استخراج فهرست منابع پیشنهادی بر اساس آمار استفاده و بررسی کتابداران.
ارزیابی علمی و فنی منابع.
بررسی و تصویب در کمیته وجین.
ثبت مستندات و دلایل وجین در سامانه کتابخانه.
حذف اطلاعات کتابشناختی یا تغییر وضعیت منبع در نرم‌افزار کتابخانه.
تعیین تکلیف منابع وجین‌شده.

9. تعیین تکلیف منابع وجین‌شده

پس از تصویب، منابع می‌توانند حسب مقررات دانشگاه و ضوابط قانونی:

به سایر کتابخانه‌های نیازمند منتقل شوند.
برای استفاده آموزشی یا آرشیوی نگهداری شوند.
در صورت غیرقابل استفاده بودن، مطابق مقررات اموال و آیین‌نامه‌های دانشگاه از رده خارج شوند.
پس از اخذ مجوزهای لازم، به فروش یا اهدا اختصاص یابند.

10. دوره زمانی

فرایند وجین حداقل هر سه تا پنج سال یک‌بار انجام شده و در رشته‌های علوم پزشکی با سرعت تغییرات علمی بالا (مانند پزشکی بالینی، داروسازی، پرستاری و فناوری‌های پزشکی) ارزیابی سالانه منابع توصیه می‌شود.

11. مستندسازی

کلیه مراحل وجین باید مستند شده و شامل موارد زیر باشد:

مشخصات کامل منبع
علت وجین
تاریخ تصویب
اعضای کمیته تصمیم‌گیر
نحوه تعیین تکلیف نهایی

12. بازنگری خط‌مشی

این خط‌مشی هر پنج سال یک‌بار یا در صورت تغییر مقررات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، آیین‌نامه‌های دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان یا سیاست‌های مجموعه کتابخانه بازنگری و به‌روزرسانی خواهد شد.

خط‌مشی پذیرش منابع اهدایی کتابخانه

1. مقدمه

کتابخانه مرکزآموزشی، درمانی و پژوهشی کودکان از اهدای منابع اطلاعاتی توسط اعضای هیئت علمی، پژوهشگران، دانشجویان، سازمان‌ها، مؤسسات و سایر خیرین فرهنگی استقبال می‌کند. پذیرش منابع اهدایی با هدف غنی‌سازی مجموعه، توسعه خدمات اطلاع‌رسانی و حمایت از آموزش، پژوهش و درمان انجام می‌شود و تابع سیاست‌های مجموعه‌سازی و نیازهای کتابخانه است.

2. اهداف

اهداف این خط‌مشی عبارت‌اند از:

توسعه هدفمند مجموعه کتابخانه.
استفاده بهینه از منابع اهدایی ارزشمند.
جلوگیری از ورود منابع غیرضروری، تکراری یا فاقد ارزش علمی.
حفظ کیفیت، روزآمدی و انسجام مجموعه.
ایجاد شفافیت در فرآیند پذیرش و مدیریت منابع اهدایی.

3. دامنه کاربرد

این خط‌مشی شامل کلیه منابع اطلاعاتی اهدایی از جمله موارد زیر است:

کتاب‌های چاپی فارسی و لاتین
منابع مرجع
نشریات علمی
اطلس‌ها و راهنماهای پزشکی
منابع چندرسانه‌ای آموزشی
سایر منابع اطلاعاتی مرتبط با مأموریت کتابخانه

4. اصول کلی

اهدای منابع به معنای تعهد کتابخانه برای افزودن همه منابع به مجموعه نیست.
تصمیم نهایی درباره پذیرش، نحوه استفاده، محل نگهداری یا واگذاری منابع صرفاً در اختیار کتابخانه است.
منابع اهدایی پس از پذیرش به مالکیت کتابخانه درآمده و بازگردانده نخواهند شد.
کتابخانه در خصوص نحوه استفاده، نگهداری، انتقال، وجین یا اهدای مجدد منابع، مطابق ضوابط داخلی تصمیم‌گیری خواهد کرد.
پذیرش منابع اهدایی نباید موجب تحمیل هزینه‌های نامتعارف نگهداری، حفاظت یا پردازش شود.

5. معیارهای پذیرش منابع اهدایی

منابع اهدایی بر اساس معیارهای زیر ارزیابی می‌شوند:

الف) تناسب موضوعی

هم‌خوانی با رشته‌های علوم پزشکی، پیراپزشکی، مدیریت سلامت، آموزش پزشکی و حوزه‌های مرتبط.
انطباق با مأموریت آموزشی، پژوهشی و درمانی مجتمع بیمارستانی.

ب) اعتبار علمی

انتشار توسط ناشران معتبر.
تألیف یا ترجمه توسط متخصصان شناخته‌شده.
برخورداری از ارزش علمی و آموزشی.

ج) روزآمدی

ترجیح با جدیدترین ویرایش‌ها، به‌ویژه در علوم پزشکی.
منابع دارای اطلاعات منسوخ معمولاً پذیرفته نمی‌شوند، مگر آنکه ارزش تاریخی یا پژوهشی داشته باشند.

د) وضعیت فیزیکی

منابع باید:

کامل باشند.
فاقد آسیب شدید، پارگی، آلودگی، رطوبت یا کپک باشند.
قابلیت استفاده در کتابخانه را داشته باشند.

هـ) نیاز مجموعه

نبود عنوان در مجموعه.
نیاز آموزشی یا پژوهشی کاربران.
جایگزینی نسخه‌های فرسوده.
تکمیل مجموعه‌های موجود.

و) تعداد نسخه

در صورت وجود نسخه کافی از یک عنوان، کتابخانه می‌تواند از پذیرش نسخه‌های اضافی خودداری کند.

6. منابعی که معمولاً پذیرفته نمی‌شوند

موارد زیر، مگر در شرایط خاص، قابل پذیرش نیستند:

کتاب‌های پزشکی بسیار قدیمی و منسوخ.
منابع آسیب‌دیده یا ناقص.
کتاب‌های فاقد ارتباط با حوزه‌های موضوعی کتابخانه.
نسخه‌های تکراری بدون نیاز.
منابع تبلیغاتی.
جزوات آموزشی غیررسمی.
نسخه‌های غیرقانونی یا دارای نقض حقوق مالکیت فکری.

7. فرآیند پذیرش

دریافت درخواست یا تحویل منابع از اهداکننده.
ثبت اولیه مشخصات منابع.
بررسی کارشناسی توسط کتابدار مسئول مجموعه‌سازی.
تصمیم‌گیری درباره پذیرش یا عدم پذیرش.
پردازش و سازماندهی منابع پذیرفته‌شده.
ارسال پیام یا گواهی قدردانی برای اهداکننده (در صورت لزوم).

8. حقوق کتابخانه

پس از پذیرش، کتابخانه مجاز است:

منبع را وارد مجموعه اصلی کند.
در مخزن یا آرشیو نگهداری نماید.
به کتابخانه یا مرکز علمی دیگر اهدا کند.
در صورت عدم نیاز، مطابق ضوابط وجین یا از رده خارج نماید.

9. حقوق اهداکننده

ثبت نام اهداکننده در سوابق کتابخانه (در صورت تمایل).
درج برچسب یا مهر «اهدایی» بر روی منبع در صورت صلاحدید کتابخانه.
دریافت گواهی یا نامه تقدیر در صورت درخواست و تأیید مدیریت کتابخانه.

10. مستندسازی

برای تمامی منابع پذیرفته‌شده، اطلاعات زیر ثبت می‌شود:

نام اهداکننده
تاریخ دریافت
مشخصات کتابشناختی
تعداد منابع
نتیجه ارزیابی
نحوه استفاده یا محل نگهداری

11. بازنگری

این خط‌مشی هر پنج سال یک‌بار یا در صورت تغییر سیاست‌های مجموعه‌سازی، نیازهای آموزشی و پژوهشی، یا مقررات دانشگاه و وزارت بهداشت بازنگری خواهد شد.

خط‌مشی ارزیابی منظم منابع اطلاعاتی کتابخانه

1. مقدمه

به‌منظور تضمین کیفیت، روزآمدی، کارآمدی و تناسب مجموعه کتابخانه با نیازهای آموزشی، پژوهشی، درمانی و مدیریتی مرکز آموزشی، درمانی و پژوهشی کودکان، ارزیابی منظم منابع اطلاعاتی به‌عنوان یکی از فرآیندهای اصلی مدیریت مجموعه انجام می‌شود. نتایج این ارزیابی، مبنای تصمیم‌گیری برای توسعه، نگهداری، جایگزینی، وجین و بهینه‌سازی مجموعه خواهد بود.

2. اهداف

اهداف اجرای این خط‌مشی عبارت‌اند از:

ارزیابی میزان انطباق مجموعه با نیازهای کاربران.
سنجش کیفیت، کفایت و روزآمدی منابع اطلاعاتی.
شناسایی نقاط قوت و ضعف مجموعه.
پشتیبانی از تصمیم‌گیری در زمینه خرید، اشتراک، جایگزینی و وجین منابع.
استفاده بهینه از بودجه و فضای کتابخانه.
ارتقای کیفیت خدمات اطلاع‌رسانی و دسترسی به منابع علمی معتبر.

3. دامنه کاربرد

این خط‌مشی تمامی منابع اطلاعاتی کتابخانه را شامل می‌شود، از جمله:

کتاب‌های چاپی فارسی و لاتین
کتاب‌های الکترونیکی
مجلات و نشریات علمی
پایگاه‌های اطلاعاتی و منابع برخط
منابع مرجع
منابع دیداری و شنیداری
سایر منابع اطلاعاتی مرتبط با مأموریت کتابخانه

4. اصول کلی

ارزیابی منابع باید به‌صورت مستمر، نظام‌مند و مستند انجام شود.
ارزیابی باید بر اساس شاخص‌های کمی و کیفی صورت گیرد.
نیازهای آموزشی، پژوهشی و درمانی کاربران، مهم‌ترین معیار در ارزیابی مجموعه است.
نتایج ارزیابی باید در برنامه‌ریزی توسعه مجموعه و تخصیص بودجه مورد استفاده قرار گیرد.
تمامی تصمیمات مبتنی بر ارزیابی باید مستند و قابل پیگیری باشند.

5. شاخص‌های ارزیابی

الف) تناسب موضوعی

میزان هم‌خوانی منابع با رشته‌ها و تخصص‌های موجود در مجتمع بیمارستانی.
پوشش نیازهای آموزشی، پژوهشی و بالینی.

ب) روزآمدی

سال انتشار منابع.
وجود ویرایش‌های جدید.
انطباق با آخرین شواهد علمی و راهنماهای بالینی.

ج) میزان استفاده

آمار امانت منابع چاپی.
میزان استفاده از منابع الکترونیکی.
تعداد دانلود، مشاهده یا مراجعه.
درخواست‌های مکرر کاربران.

د) کیفیت علمی

اعتبار ناشر.
اعتبار نویسنده یا پدیدآور.
استنادهای علمی.
جایگاه منبع در آموزش و پژوهش.

هـ) کفایت مجموعه

میزان پوشش موضوعات موردنیاز.
تعادل میان حوزه‌های مختلف علوم پزشکی.
وجود شکاف‌های موضوعی.

و) وضعیت فیزیکی

سلامت ظاهری منابع چاپی.
نیاز به صحافی، تعمیر یا جایگزینی.

ز) هزینه و اثربخشی

هزینه تهیه یا اشتراک منابع.
میزان استفاده نسبت به هزینه.
ارزش افزوده علمی برای کاربران.

6. روش‌های ارزیابی

کتابخانه از یک یا چند روش زیر استفاده می‌کند:

تحلیل آمار امانت و استفاده.
بررسی آمار استفاده از پایگاه‌های اطلاعاتی.
نظرسنجی از اعضای هیئت علمی، پزشکان، پژوهشگران و دانشجویان.
بررسی تطبیقی با کتابخانه‌های معتبر علوم پزشکی.
تحلیل برنامه‌های آموزشی و پژوهشی دانشگاه.
بررسی پیشنهادهای خرید و درخواست‌های کاربران.
ارزیابی تخصصی توسط کتابداران و کارشناسان موضوعی.

7. دوره‌های ارزیابی

ارزیابی کلی مجموعه حداقل هر سه سال یک‌بار انجام می‌شود.
منابع علوم پزشکی با تغییرات سریع (مانند پزشکی بالینی، داروسازی، پرستاری، مراقبت‌های ویژه و فناوری‌های نوین پزشکی) به‌صورت سالانه ارزیابی می‌شوند.
منابع الکترونیکی و اشتراک پایگاه‌های اطلاعاتی حداقل سالی یک‌بار از نظر میزان استفاده و هزینه-اثربخشی بررسی خواهند شد.

8. مسئولیت‌ها

رئیس کتابخانه

نظارت بر اجرای خط‌مشی.
تصویب برنامه‌های ارزیابی.
ارائه گزارش به مدیریت مربوطه.

کتابداران

گردآوری و تحلیل داده‌ها.
تهیه گزارش‌های ارزیابی.
ارائه پیشنهاد برای توسعه یا وجین مجموعه.

کمیته توسعه مجموعه

بررسی نتایج ارزیابی.
تعیین اولویت‌های خرید، جایگزینی و وجین.
پیشنهاد اصلاح سیاست‌های مجموعه‌سازی.

9. نتایج ارزیابی

بر اساس نتایج ارزیابی، اقدامات زیر قابل انجام است:

خرید منابع جدید.
تمدید یا لغو اشتراک منابع الکترونیکی.
جایگزینی منابع فرسوده.
انتقال منابع به مخزن.
وجین منابع غیرکارآمد.
بازنگری در خط‌مشی مجموعه‌سازی.

10. مستندسازی

تمامی فعالیت‌های ارزیابی باید مستند شده و حداقل شامل موارد زیر باشد:

تاریخ ارزیابی
دامنه ارزیابی
شاخص‌های بررسی‌شده
یافته‌ها و تحلیل‌ها
پیشنهادهای اصلاحی
تصمیمات اتخاذشده

11. بازنگری خط‌مشی

این خط‌مشی هر پنج سال یک‌بار یا در صورت تغییر مأموریت کتابخانه، سیاست‌های دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، یا الزامات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بازنگری خواهد شد.